collo banner

A+ A A-

ETYKA PUBLIKACYJNA

Czasopismo „Colloquium” stosuje w procesie przygotowania prac naukowych do publikacji zasady etyczne dla autorów, recenzentów i wydawców wypracowane przez Committee on Publication Ethics (COPE).

Podstawowe informacje na temat etyki i praktyki wydawniczej podejmujemy w tym miejscu, ale należy mieć na uwadze Zasady prowadzenia i najlepsze praktyczne rady dla wydawców czasopism oraz Zasady prowadzenia i wydawania czasopism stosowane przez COPE.

Obowiązki wydawcy

Wydawca (tutaj: redaktor naczelny) weryfikuje przesłane teksty kierując się zasadami etyki, obiektywizmu, neutralności politycznej i światopoglądowej. Ocenia przesłane teksty wyłącznie na podstawie kryterium naukowego (wartości naukowej tekstu, jego oryginalności, aktualności badań, stylu - jasności
i precyzji dyskursu) bez względu na rasę, płeć, orientację seksualną, pochodzenie etniczne, obywatelstwo, przekonania religijne, poglądy polityczne oraz afiliację akademicką autora. Czasopismo jest niezależne od polityki rządu oraz wszelkich instytucji i organizacji, które chciałyby wpływać na wybór tekstów do publikacji. Redaktor naczelny ma pełną kontrolę nad procesem wydawniczym, zawartością poszczególnych numerów czasopisma oraz czasem publikacji poszczególnych tekstów.

Wiarygodność

W czasie procesu wydawniczego Redaktor naczelny oraz redaktorzy tematyczni nie przekazują żadnych informacji o przesłanych tekstach do nikogo innego poza samymi autorami.

Tajemnica wydawnicza i konflikt interesów

Redaktor naczelny oraz zespół redakcyjny zachowuje tajemnicę wydawniczą. Nie będą wykorzystywać zaprezentowanych w tekstach dokonań we własnych działaniach badawczych i nie będą publikować żadnych informacji ujętych w przesłanym tekście dla swoich własnych celów badawczych bez wyraźnej
i pisemnej zgody autora. Redaktorzy będą odmawiać pracy nad przygotowaniem tekstu do wydania jeśli zachodzi konflikt interesów w postaci konkurowania, współpracy lub jakichkolwiek relacji rodzinnych i przyjacielskich między autorem tekstu a redaktorem czasopisma. Tekst zostaje przekazany członkowi zespołu redakcyjnego, w przypadku którego nie zachodzi konflikt interesów między autorem a członkiem zespołu redakcyjnego.

Decyzja o publikacji

Redakcja upewnia się, że wszystkie przesłane teksty są poddawane przynajmniej podwójnej recenzji przed publikacją, przeprowadzonej przez recenzentów będących ekspertami w danej dziedzinie. Redaktor naczelny ponosi odpowiedzialność za decyzje, które z przesłanych tekstów zostaną opublikowane,
a decyzje opiera na swojej wiedzy naukowej, aktualności danego tekstu, jego ważności dla grona badaczy i czytelników, zgodnie z uwagami recenzentów oraz biorąc pod uwagę aktualne regulacje prawa autorskiego, potencjalnego naruszenia dóbr osób trzecich lub plagiatu. Redaktor naczelny może zlecić innym członkom zespołu prace związane z recenzją i przygotowaniem tekstu.

Zaangażowanie oraz współpraca przy sprawdzaniu autentyczności tekstów

Redaktor naczelny, redaktorzy tematyczni, wydawca czasopisma biorą odpowiedzialność za sprawdzenie autentyczności tekstów i przestrzegania zasad etycznych przez autorów tekstu nadesłanego do publikacji lub już opublikowanego w czasopiśmie. Każdy udokumentowany przypadek zachowań nieetycznych będzie dokładnie sprawdzany. Redaktorzy działają zgodnie z procedurami COPE w każdym przypadku podejrzenia o nieetyczne działania autorów. Po sprawdzeniu, że zasady etyczne i standardy pisania tekstów naukowych są zachowane, artykuł jest dopuszczony do kolejnych etapów procesu wydawniczego.

Obowiązki Recenzentów

Recenzenci współpracują z redakcją czasopisma i autorami w celu podniesienia wartości naukowej tekstów i jak najlepszego przygotowania ich do druku.

Niezwłoczność

Recenzent, który nie czuje się kompetentny do oceny tekstu lub nie ma możliwości przygotowania recenzji w terminie, powinien niezwłocznie poinformować
o tym zespół redakcyjny. W tym przypadku tekst zostanie przekazany do innego recenzenta.

Poufność

Każdy nadesłany tekst do recenzji jest traktowany jako dokument poufny. Teksty nie mogą być przedmiotem dyskusji z udziałem osób innych aniżeli redaktor naczelny (który może ujawnić szczegóły artykułów lub ich fragmenty tylko w wyjątkowych sytuacjach).

Standardy obiektywności

Recenzenci powinni przygotować recenzje na podstawie merytorycznych argumentów, kierować się zasadą obiektywności i rzetelności, unikać osobistych uwag lub aluzji. Recenzja artykułu powinna być dokładna, obiektywna i wszechstronnie oceniająca tekst. Celem recenzenta jest jak najlepsza jakość tekstu.

Potwierdzenie źródeł

Recenzenci powinni znać i wskazać wszelkie istotne dla tematu artykułu prace, które nie zostały ujęte w przypisach lub bibliografii przez autora. Jakiekolwiek oświadczenia, że obserwacje, obliczenia lub argumenty były podane w poprzednich pracach i ich przypisach lub bibliografii nie zostaną uznane. Recenzent jest zobowiązany powiadomić redakcję o wszelkich podejrzeniach lub samym fakcie podobieństwa lub kopiowania części lub całości innego, znanego recenzentowi tekstu lub tekstów (już opublikowanych albo jeszcze nie opublikowanych), zawartych w przesłanych artykułach.

Tajemnica wydawnicza i konflikt interesów

Recenzenci winni odmówić pracy nad przygotowaniem recenzji tekstu dla redakcji jeśli zachodziłby jakikolwiek konflikt interesów w postaci konkurowania, współpracy lub jakichkolwiek relacji rodzinnych lub przyjacielskich między autorem tekstu a recenzentem czasopisma. W przypadku konfliktu interesów między autorem a recenzentem tekst zostaje przekazany do recenzenta, który nie jest w takim konflikcie.

Nieopublikowane materiały objęte są tajemnicą i nie mogą być wykorzystane przez recenzenta do jego własnej pracy badawczej lub publikacji przez niego przygotowywanych bez wyraźnej i pisemnej zgody autora tekstu.

Obowiązki autorów

Standardy sprawozdawczości

Autorzy zobowiązani są do przedstawiania własnych badań w sposób rzetelny. Wyniki badań powinny zostać poprzedzone naukową dyskusją. Tekst powinien być zaopatrzony w przypisy. Wszelkie próby fałszerstwa lub niedokładności w podawaniu źródeł traktowane będą jako nieetyczne
i nieakceptowalne.

Dostęp do danych i udział własny

Autorzy mogą zostać poproszeni o załączenie do przesłanego tekstu także nieopracowanych wyników swoich badań, które mogą posłużyć do przygotowania dostępnych dla czytelnika danych, dotyczących informacji zawartych w artykule. Autorzy powinni upewnić się o dostępności wykorzystanych przez nich danych oraz innych użytych w tekście źródeł przez przynajmniej kolejne 10 lat po ukazaniu się publikacji (Najlepiej jeśli dane te są zgromadzone
i udostępnione przez instytucje badawcze lub banki danych chroniące je i przechowujące przez kolejne lata), o ile dane te nie zostały objęte szczególną ochroną lub ich ujawnienie nie jest sprzeczne z obowiązującym prawem.

Oryginalność i plagiat

Autorzy mogą przysyłać tylko własne, całkowicie oryginalne teksty, zaopatrzone w przypisy informujące o odwołaniu do innych prac lub tekstów naukowych
i w bibliografię. Wszelkie formy plagiatu będą uznawane za nieetyczne i nieakceptowalne.

Mnożenie, dublowanie, skracanie lub jednoczesne składanie tych samych tekstów

Materiały zawierające te same badania lub ich jednakowo opracowane wynik nie powinny być publikowane w więcej aniżeli jednym czasopiśmie. Autorzy nie powinni przesyłać materiałów, opublikowanych już wcześniej w innym czasopiśmie. Dostarczanie tych samych tekstów do więcej niż jednego czasopisma naukowego traktowane jest jako nieetyczne i nieakceptowalne.

Autorstwo nadesłanych tekstów

Tylko osoby spełniające poniższe kryteria uznaje się za autorów tekstu. Autorzy biorą pełną odpowiedzialność za przekazane treści, propagowane w tekście idee, koncepcje, opisane wydarzenia, przytoczone dane i analizy, a także ich interpretacje. Autorzy zobowiązani są do przedstawienia ostatecznej wersji tekstu zgodnej z wytycznymi odnoszącymi się do publikacji naukowych w czasopiśmie. Wszystkie osoby, które w istotny sposób wniosły wkład
w przygotowanie ostatecznej wersji tekstu (np. redaktorzy, korektorzy, graficy lub inne osoby, które nie mieszczą się w kategorii autorów, ale współpracowały przy powstaniu tekstu), powinny być wymienione pisemnie z imienia i nazwiska w części „Wsparcie”. Autor, z którym w kontakcie jest redakcja, zobowiązany jest do podania wszystkich współautorów z imienia i nazwiska, powiadomienia ich o planowanej publikacji oraz uzyskania od nich zgody i akceptacji dla ostatecznej wersji tekstu przesłanego redakcji czasopisma.

Tajemnica wydawnicza i konflikt interesów

Autorzy powinni poinformować redakcję o tym, że nie występuje konflikt interesów w związku z nadesłanym artykułem. Wszelkie potencjalne roszczenia, takie jak m.in. prawo do honorarium za tekst, roszczenia wynikające z: prawa do badań wynikających z zapisów konkursów na granty naukowe, udziału
w programach badawczych, członkostwa, zatrudnienia lub konsultacji w gremiach naukowych i badawczych, praw własności intelektualnej, posiadanej licencji itp. będą przenoszone na autora tekstu, który ponosi za niego wyłączną odpowiedzialność. Autor ponosi odpowiedzialność także za ewentualne błędy lub brak właściwej informacji o prawach innych autorów do tekstu autor kontaktujący się z redakcją. Autor dołącza także informacje o źródłach finansowania badań z grantów (wraz z numerem grantu i pozostałymi ważnymi informacjami o nim) lub o innych formach wsparcia dla autora (lub autorów) tekstu.

Potwierdzenie źródeł

Autor powinien upewnić się, że przesłany przez niego tekst zawiera wszelkie właściwe wskazówki co do pochodzenia wykorzystanych w nim danych oraz cytowanych prac innych autorów, które w istotny sposób odnoszą się do prezentowanego tematu. Informacje uzyskane prywatnie (np. rozmowy, korespondencja lub opinie osób trzecich) muszą również zostać uwiarygodnione i opisane w przypisach oraz bibliografii, najlepiej wraz z załączoną pisemną zgodą na ich wykorzystanie w publikacji. Autorzy nie powinni wykorzystywać informacji uzyskanych z poufnych źródeł, takich jak akta sądowe lub wnioski
o granty, o ile nie uzyskali uprzednio pisemnej zgody ich właścicieli lub pracowników odpowiedzialnych za ich obsługę.

Ryzyka oraz prawa ludzi i zwierząt

Jeśli badania wymagały użycia zwierząt lub obejmowały badania z udziałem ludzi, autor musi załączyć do przesłanego tekstu informacje o wszystkich procedurach oraz działaniach, a także ich zgodności z przepisami prawa. Ponadto musi załączyć wszelkie informacje o procedurach, regulaminach oraz opiniach odpowiednich gremiów decyzyjnych, które były wykorzystane w czasie prowadzenia badań, wspierały badacza lub sprawowały kontrolę nad przebiegiem realizowanych przez niego etapów eksperymentu lub badania. Tekst musi zawierać załącznik będący oświadczeniem autora o rezultatach prowadzonych badań. Autor musi również załączyć oświadczenie informujące o udziale ludzi w prowadzonych badaniach oraz zasadach ich udziału. Badania naukowe nie mogą łamać żadnych praw przynależnym ludziom i zwierzętom.

Proces recenzowania

Autorzy są zobowiązani do udziału w pracach redakcji oraz do odpowiedzi na recenzje, do pełnej współpracy z redaktorem przygotowującym tekst do publikacji w czasopiśmie. Autorzy winni niezwłocznie dostarczyć redaktorom wszelkich informacji o nieopracowanych danych będących podstawą ich badań, złożenia stosownych wyjaśnień lub dowodów swoich etycznych działań naukowych, pozwoleń oraz oświadczeń uprawniających do wykorzystania badań lub publikacji osób trzecich. W przypadku pierwszej decyzji o konieczności wprowadzenia poprawek wskazanych przez recenzenta, autorzy powinni odnieść się do otrzymanych uwag, sprawdzając lub uzupełniając tekst według wskazań redakcji.

Podstawowe błędy w publikowanych pracach

W wypadku odkrycia przez autora istotnych błędów lub pomyłek w artykule już po jego publikacji, zobowiązany jest on do natychmiastowego poinformowania redakcji o tym fakcie. Winien on również współpracować z redakcją w celu poprawienia błędu zarówno w formie erraty do wydanego numeru, jak i innych sposobów skorygowania zawartej w tekście nieścisłości. Jeśli redakcja dowie się o błędzie zawartym w publikacji czasopisma od osób trzecich, zobowiąże autora do jego niezwłocznej naprawy lub korekty oraz oświadczenia o popełnionym błędzie. Ponadto autor jest zobowiązany do natychmiastowego
i niezwłocznego naprawienia szkody wynikającej z zawarcia błędu w przygotowanym przez niego tekście. Musi on również potwierdzić i dostarczyć dowody, że redakcja przygotowała artykuł do publikacji poprawnie i zgodnie z zasadami etyki i rzetelności pracy. Informacje o właściwym przygotowaniu tekstu są umieszczone pod adresem: https://www.elsevier.com/about/company-information /politics/article-withdraw

Obowiązki Redakcji

Traktowanie zachowań nieetycznych przez redakcję

W przypadku wystąpienia podejrzeń lub pojawienia się dowodów na źle przeprowadzone badania, próby fałszerstwa danych lub popełnienia plagiatu, redakcja, we współpracy z swoim zespołem, podejmie wszelkie możliwe środki do wyjaśnienia zaistniałej sytuacji oraz wprowadzenia niezbędnych poprawek
w tekście. Mogą one znaleźć się w zamieszczonej w czasopiśmie erracie, stosownym wyjaśnieniu lub w innej reakcji na taką sytuację. Wydawca czasopisma wraz z zespołem redakcyjnym może podjąć inne kroki mające na celu określenie oraz zapobieganie ewentualnym skutkom publikacji takiego tekstu, w którym wskazano błędy lub działania autora były nieetyczne. W żadnym bowiem przypadku działania takie, celowe lub wynikające z błędu autora, nie mogą mieć miejsca a wiedza o nich nie może zostać zignorowana przez redakcję czasopisma.

Dostęp do treści czasopisma

Wydawca jest zobowiązany do nieustannego udostępniania oraz prezentowania badań naukowych oraz zapewnienia dostępu do nich przez organizacje współpracujące z nim oraz przechowujące zarchiwizowane dane. Na przykład sprawdzając politykę archiwum Elsever należy kliknąć: https://www.elsevier.com/about/company-information/policies/digital-archive.

Polityka przechowywania danych, dostęp do ich zasobów oraz opublikowanych tekstów znajduje się pod adresem: https://www.elsevier.com/about/company-information/policies